Artykuły ,Edukacja

Moje ulubione utwory na skrzypce, cz. 6 – ciężki kaliber

Proszę zapiąć pasy. Będzie się działo – pokażę Wam dziś, do czego zdolne są skrzypce i muzycy na nich grający 🙂


Artykuły ,Edukacja

Moje ulubione utwory na skrzypce, cz. 6 – ciężki kaliber

Agata Kasperska • 26.08.2020


Proszę zapiąć pasy. Będzie się działo – pokażę Wam dziś, do czego zdolne są skrzypce i muzycy na nich grający 🙂

1. Karol Szymanowski – Źródło Aretuzy

Na początek coś przedziwnego. Dla wytrenowanego muzyka – absolutny klasyk. Dla kogoś z zewnątrz – zwykle początkowo budzi mieszane uczucia. Melodia niby jest, ale zanucić ją… hmmm…

Karol Szymanowski napisał cykl trzech utworów na skrzypce i fortepian, przelewając na papier nutowy swoje zainteresowanie mitologią grecką. A w pierwszym z nich, Źródle Aretuzy, ja naprawdę słyszę przelewającą się wodę i widzę nimfę Aretuzę, która ucieka przed niechcianymi zalotami greckiego boga. I która zostaje na końcu zamieniona w źródełko…

Gra dla Was fantastyczna skrzypaczka Bomsori Kim, laureatka II nagrody w słynnym Międzynarodowym Konkursie Skrzypcowym im. Henryka Wieniawskiego w Poznaniu:

K. Szymanowski – Źródło Aretuzy z cyklu Mity op. 30

2. Subito Lutosławskiego – czyli pierwszy „poważny” utwór współczesny z czasów licealnych

Gdy rozczytywałam ten utwór jako nastolatka, czułam się naprawdę dorosła. Ale zgranie go z fortepianem wydawało mi się dosyć abstrakcyjne. Na szczęście nad wszystkim czuwała moja Pani Profesor Jadwiga Kaliszewska – dzięki niej wszystko okazywało się zaskakująco możliwe do wykonania 🙂

Jeśli młody skrzypek zdecyduje się kontynuować naukę w szkole muzycznej II stopnia, to może i on będzie z ciekawością czekał na próbę z fortepianem? A może zagra Subito jako wybrany utwór współczesny na jakimś skrzypcowym konkursie?

Ciekawa jestem Waszych wrażeń (piszcie w komentarzach) po wysłuchaniu tej miniatury. Na poniższym nagraniu, zamiast obrazu są nuty fortepianu i skrzypiec – więc można sobie pooglądać wykonanie „od kuchni”:

Witold Lutosławski – Subito na skrzypce i fortepian

3. Krzysztof Penderecki – Metamorfozy

Jeśli mam pokazywać Wam współczesną muzykę skrzypcową na najwyższym poziomie, to nie może, naprawdę nie może zabraknąć tu kompozycji Krzysztofa Pendereckiego.

Dla niewprawnego ucha jest to muzyka trudna. Wiem.
Nie jest ładna. Ale jest piękna. Ma w sobie coś niepokojącego i wciągającego – niczym trzymający w napięciu film, który oglądamy przez palce, bo nie można się od niego oderwać.

Koncert skrzypcowy Metamorfozy został napisany dla Anne Sophie Mutter – ikony skrzypiec XX wieku, której uroda jest równie słynna jak talent. Posłuchajcie i zobaczcie:

Krzysztof Penderecki – II Koncert skrzypcowy Metamorfozy

4. György Ligeti – uwaga, turbulencje!

W jednym z komentarzy na YouTube ktoś celnie zauważył:
„Wreszcie jakiś utwór, w którym publiczność nie usłyszy żadnej złej nuty”.
I ma absolutna rację 🙂
Jak się bawić, to się bawić!

Nastawcie się na dziwne efekty: tu coś walnie, tam coś zaskrzeczy… a w tym wszystkim solista grający na skrzypcach, no i oczywiście dyrygent zawiadujący całym wydarzeniem.
I uwierzcie mi, ci wszyscy muzycy naprawdę grają to, co mają zapisane w nutach! W bonusie można czasem usłyszeć węgierskie motywy ludowe i dosłownie na kilka sekund przenieść się wraz z harmonią w czasy renesansu.
Jestem bardzo ciekawa Waszych opinii!

G. Ligeti – Koncert skrzypcowy

5. Capriccio Pendereckiego – dla pilotów myśliwca z dużym doświadczeniem!

Na koniec coś rzeczywiście ciężkiego – mam dla Was nagranie Wandy Wiłkomirskiej (legendarnej polskiej skrzypaczki – kto jej nie zna, to szybciutko proszę sprawdzić w Google), wykonującej TEN utwór Z PAMIĘCI w roku 1967, na festiwalu Warszawska Jesień.

Kto wysłucha kompozycji do końca, moje wyrazy uznania!

Krzysztof Penderecki – Capriccio na skrzypce i orkiestrę

I pamiętajcie: w muzyce nie zawsze chodzi o ładną melodię. To często suma czyichś doświadczeń, filozofii, spojrzenia na świat – wyrażona intelektualnym językiem muzyki klasycznej.
Nie musi się podobać – ważne, żeby ją w ogóle poznać i móc mieć o niej własne zdanie.



Zainteresowany nauką?